Sabit Diskten Hızlı Bir Şekilde Alan Temizle

Kısa cevap: Windows'ta en hızlı alan kazanma yolu, sırayla şu üç şeyi yapmaktır: Ayarlar > Sistem > Depolama ekranını açıp "Geçici dosyalar" bölümünü temizlemek, Disk Temizleme aracını yönetici olarak çalıştırıp "Önceki Windows yüklemeleri" kutusunu işaretlemek ve kullanmadığın büyük programları kaldırmak. Bu üçü çoğu bilgisayarda 10-30 GB arası yer açar ve toplam 15 dakikadan az sürer. Aşağıda hangi dosyanın silinmesinin güvenli, hangisinin riskli olduğunu tek tek anlatıyorum.

Diskim neden doldu? Ben o kadar dosya koymadım ki

Çoğu kişinin kafasındaki ilk soru bu. Disk genelde senin koyduğun dosyalardan değil, sistemin arka planda ürettiği dosyalardan dolar:

• Windows Update yedekleri: Büyük bir güncelleme sonrası eski sürüm Windows.old klasöründe saklanır. Tek başına 10-25 GB olabilir.
• Tarayıcı önbelleği: Chrome, Edge veya Firefox aylardır temizlenmediyse birkaç GB tutar.
• Geçici kurulum dosyaları: Program kurarken açılan paketler silinmez, öyle kalır.
• Geri dönüşüm kutusu: "Sildim" dediğin dosyalar hâlâ diskte duruyor.
• Hazırda bekletme dosyası: hiberfil.sys, RAM'inin boyutu kadar yer kaplar.
• Oyunlar ve indirilenler klasörü: Bir kez oynayıp bıraktığın oyun 60 GB olabilir.

Nereden başlamalıyım? Önce ne kadar yer olduğunu görmek istiyorum

Ayarlar'ı aç, Sistem > Depolama yolunu izle. Windows burada diski kategori kategori ayırır: uygulamalar, geçici dosyalar, belgeler, video. Hangi kategorinin şiştiğini görmeden temizliğe başlamak, karanlıkta süpürmek gibi. "Diğer geçici dosyaları göster" bağlantısına dokunduğunda alt kırılımı da açılır.

Burada Depolama Duyarlılığı (Storage Sense) diye bir anahtar var. Açtığında Windows geri dönüşüm kutusunu ve indirilenler klasörünü belirlediğin gün aralığında otomatik boşaltır. İndirilenler klasörünü otomatik silmeye ayarlarken dikkatli ol; orada tuttuğun kurulum dosyaları da gidecek.

Geçici dosyaları silmek gerçekten güvenli mi?

Evet, listedeki neredeyse her şey güvenli. İşaretlemeden önce iki kez düşünmen gereken sadece üç kalem var:

Windows Update temizliği, teslimat iyileştirme dosyaları, hata bildirim dosyaları, minik dökümler, DirectX gölgeleyici önbelleği: hepsini gönül rahatlığıyla işaretleyebilirsin. Silinenler gerektiğinde sistem tarafından yeniden oluşturulur.

Klasik Disk Temizleme aracı hâlâ işe yarıyor mu?

Yarıyor, hatta bazı şeyleri Ayarlar ekranından daha iyi yapıyor. Başlat'a cleanmgr yaz, çıkan sonuca sağ tıklayıp Yönetici olarak çalıştır seç. Yönetici olarak açmak önemli, çünkü ancak o zaman sistem dosyalarını da listeler; asıl büyük kazanç orada. C: sürücüsünü seçip listeyi işaretle, Tamam'a bas. Bu adım windows disk temizleme işinin en verimli kısmı.

Bunlar yetmediyse ne yapabilirim?

Kurulu programları gözden geçir

Ayarlar > Uygulamalar > Yüklü uygulamalar ekranında listeyi boyuta göre sırala. Üstteki beş kalem genelde oyun, video düzenleyici veya bir yıl önce denemek için kurup unuttuğun programdır. Bu ekranı temizlemek diskten alan kazandırdığı gibi açılış süresini de kısaltır; başlangıçta çalışan gereksiz uygulamaları kapatma konusunu ayrı bir rehberde ele aldık.

Hazırda bekletmeyi kapat

Dizüstü bilgisayarda kullanışlıdır ama masaüstünde çoğu kişi hiç kullanmaz. Komut İstemi'ni yönetici olarak açıp powercfg /hibernate off yazdığında hiberfil.sys silinir. 16 GB RAM'li bir makinede bu tek komut GB'larca yer açar. Geri açmak istersen powercfg /hibernate on.

Büyük dosyaları avla

Dosya Gezgini'nin arama kutusuna boyut:dev yazıp C: sürücüsünde arama yaptığında 128 MB üzeri dosyalar listelenir. Eski ISO dosyaları, sanal makine diskleri, indirdiğin ve unuttuğun video kayıtları hep burada ortaya çıkar. YouTube'dan indirdiğin videoları da bu listede görebilirsin.

OneDrive'ı isteğe bağlı dosyalara al

OneDrive klasörüne sağ tıklayıp "Yer açın" dersen dosyaların yerel kopyası silinir, bulutta kalır. Buluta yüklediğin fotoğraf arşivi diskini yiyorsa en kolay çözüm bu.

Üçüncü parti temizleyici programlara ihtiyacım var mı?

Hayır. Windows'un kendi araçları alan temizliği için fazlasıyla yeterli. "Kayıt defterini onarır, sistemi hızlandırır" diye pazarlanan programlar hem gereksiz hem de bir kısmı yanında reklam yazılımı taşır. Tek istisna, disk kullanımını görsel harita olarak gösteren ölçüm araçlarıdır; onlar bir şey silmez, sadece nerede yer gittiğini gösterir.

Bir de şu ayrımı netleştirelim: disk temizliği ile bellek temizliği farklı şeyler. Bilgisayar açıkken yavaşlıyorsa sorun diskte değil RAM'de veya ar